هنرمند نوظهور ایرانی که هنر معاصر را شکل می‌دهند

ایران علی رغم موقعیت سیاسی منحصر به فرد و چالش برانگیزی که دارد، بدون شک می‌تواند یکی از پرکارترین و پیشرفته‌ترین کشورها در بحث هنر باشد.

امروز، صحنه هنر معاصر ایران به طرز چشمگیری تغییر می‌کند. نسل جدیدی از هنرمندان نوظهور ایرانی مشتاقانه در تلاش هستند تا مفاهیم جدیدی ایجاد کنند. اکنون، بیش از هر لحظه دیگر در تاریخ، هنرمند معاصر ایرانی در حال توسعه گفتمان جهانی برای ساختن مکانی برای کارهای خود در صحنه هنر جهانی است. در عین حال، آنها انتظارات، محدودیت‌ها و برچسب‌هایی را که مدت‌ها بر خلاقیت ایرانی حاکم بودند، از بین می‌برند.ت

ناگفته نماند که تاریخ اخیر ایران پر از هنرمندانی است که به دنبال ایجاد یک زبان بصری بومی و در عین حال مدرن هستند. هنر ایران اغلب با شعرِ بصری، ظرافت بیان و هوش نافذ همراه بوده است. در طول چهار دهه گذشته از انقلاب، هنرمندان معاصر ایرانی در داخل کشور، برای شکستن قراردادها، از بین بردن کلیشه‌ها، انتقاد به جامعه خود و جهان، از قدرت هنر استفاده کرده‌اند.

من حوا هستم، اثر نیوشا توکلیان، سال 1389

من حوا هستم، اثر نیوشا توکلیان، سال ۱۳۸۹

امروز، صحنه هنر معاصر ایران به طرز چشمگیری تغییر می‌کند. نسل جدیدی از هنرمندان معاصر ایران مشتاقانه در تلاش هستند تا مفاهیم جدیدی ایجاد کنند. اکنون، بیش از هر لحظه دیگر در تاریخ، هنرمند معاصر ایرانی در حال توسعه گفتمان جهانی برای ساختن مکانی برای کارهای خود در صحنه هنر جهانی است. در عین حال، آنها انتظارات، محدودیت‌ها و برچسب‌هایی را که مدت‌ها بر خلاقیت ایرانی حاکم بودند، از بین می‌برند.

در این مطلب از مجله هنری پروانه، اسامی هنرمندان نوظهور ایرانی را که به شکل نوظهوردر داخل کشور و خارج از مرزهای آن کار می‌کنند را با شما به اشتراک می‌گذاریم. آثار آنها مقدمه‌ای تازه برای این صحنه هنری مهیج و کمتر شناخته شده است؛ در ادامه همراه ما باشید.

 

معرفی هنرمندان نوظهور ایرانی که خوش درخشیدند

۱- نازگل انصاری نیا

اثر نازگل انصاری نیا، سال 1397

اثر نازگل انصاری نیا، سال ۱۳۹۷

نازگل از شناخته ترین هنرمندان نوظهور ایرانی است که در سال ۱۳۵۸ در تهران متولد شده است، وی محل سکونت و محل کارش در تهران است و در دنیای هنرمندان معاصر ایرانی به مانند ستاره ای می‌درخشد. نازگل انصاری نیا، تجربه روزمره را در غالب هنر معاصر ایران بررسی می‌کند. آثار او به شکل مستقیم از تحولات زندگی شهری و چشم‌انداز سریع تغییر یافته زادگاهش، تهران الهام می‌گیرند. وی از طریق کار با انواع رسانه‌ها، مثل ویدئو، مدل‌های سه بعدی، مجسمه‌سازی و نقاشی، به مفاهیم از دست دادن و تولد دوباره می‌پردازد.

برخی پروژه‌های عظیم مثل بازسازی تهران و سایر شهرها، دارای تاثیرات روانشناختی هستند. به طور کلی او به بررسی این تغییر مسیرها از موارد معلوم به ناشناخته که در زندگی مدرن ایرانی است، می‌پردازد. انصاری نیا در سال ۲۰۱۵ در دوسالانه ونیز، و در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱، در دوسالانه استانبول، در بخش غرفه ملی ایران شرکت کرد. وی همچنین دریافت کننده جایزه هنری ابراج دبی، در سال ۲۰۰۹ بود.

 

 

۲- آویش خبره زاده

Solace, So Old, So New ، اثر آویش خبره زاده، سال 1386

Solace, So Old, So New ، اثر آویش خبره زاده، سال ۱۳۸۶

آویش یکی دیگر از هنرمندان نوظهور ایرانی است که متولد سال ۱۳۴۸ در تهران بود و اکنون محل سکونت و محل کارش در واشنگتن است. آثار روانشناسانه آویش خبره زاده، تجربیات مهاجرت و زندگی در کشورهای مختلف است. مفهوم تعلیق، رمز و راز و بیگانگی را می‌توان در آثار این هنرمند معاصر ایران دید. خبره زاده از نقاشی، طراحی، انیمیشن و فیلم، و همچنین رویکردهای غیرمتعارف مانند روغن زیتون و رزین بر روی کاغذ، بهره می‌گیرد. خبره زاده به خاطر نقاشی‌های داستانی خود مشهور است که عمدتا از تحصیلات او در غرب، ریشه‌ها و میراثش در شرق و تضادهای موجود در این دو الهام گرفته است.

نقاشی‌ها و کارهای ویدئویی او ظریف و خودجوش هستند. در آنها، خود را از انتظارات آزاد می‌کند و گویا به سمت ناشناخته‌ها سرازیر می‌شود. خبره زاده آثارش را در موسسات جهانی، مانند موزه طراحی مدرسه رود آیلند در ایالات متحده، در رم و موزه هنرهای قدیمی و جدید در تاسمانی، استرالیا ارائه داده است. او در دوسالانه استانبول و دوسالانه فیلم Cologne Kunst شرکت کرده است. در دوسالانه ونیز در سال ۲۰۰۳، به او شیر طلایی بهترین هنرمند جوان ایتالیایی اهدا شد.

 

 

۳- کامران یوسف زاده (ملقب به کامی)

(متولد سال ۱۳۳۵ در تهران، محل سکونت و محل کار در نیویورک)

فعالیت هنری طولانی کامران یوسف زاده، باعث شده است که وی در موضوعات مربوط به دین، ادبیات و فلسفه کاوش کند. کامی در کار خود به دنبال یک تلاش هنری-تاریخی است تا انتزاع، رمز و راز، عرفان و معنا را از طریق اشکال مادی شناسایی کند. یوسف‌زاده برای اولین بار با نقاشی‌های پرتره در مقیاس بزرگ مورد تحسین بین المللی قرار گرفت. قطعات مراقبه‌ای و کاملا مستقیم وی، برخورد عاطفی با سوژه‌هایش را به بینندگان ارائه می‌دهد که شامل دوستان، اعضای خانواده و غریبه‌ها می‌شود. پرتره‌های رنگ و روغن او، نشانگر بیان مستقیم تناقض بین آشنا و ناآشنا و دوگانگی برداشت‌های ما هستند.

کامی در زندگی طولانی هنری‌اش و به عنوان یکی از هنرمندان نوظهور ایرانی ، آرزوی خود را برای انتقال حقایق جهانی درباره بشریت نشان داده است. کامی از طریق کارهایی همچون کلاژ، مجسمه، نقاشی‌های انتزاعی و عکس‌های یادبود از اماکن اسلامی، بینندگان خود را به تفکر فراتر از دانش مشترک در زمینه‌‌های فرهنگی، آموزه‌های مذهبی یا مناطق جغرافیایی دعوت می‌کند. کامی نمایشگاه‌های گسترده‌ای را به نمایش گذاشته است و آثار وی توسط موسساتی مانند موزه هنر متروپولیتن، موزه سلیمان، گوگنهایم و بنیاد هنر معاصر لندن جمع آوری شده است.

 

 

۴- محمد حسین عماد

(متولد سال ۱۳۳۶ در اراک، محل سکونت و محل زندگی در تهران)

بدون عنوان، اثر محمد حسین عماد، سال 1392

بدون عنوان، اثر محمد حسین عماد، سال ۱۳۹۲

محمد حسین عماد، یکی از مشهورترین مجسمه سازان و هنرمندان نوظهور ایرانی ، هنری کاملا تخیلی و انتزاعی خلق می‌کند. آثار پیشرفته و قابل توجه او، شکل و معنی جدیدی را به وجود می‌آورند و همین موضوع، تامل و فکر بیننده را برمی‌انگیزاند. در آثار عماد سطوح تکمیل نشده و شکل‌های غیرقابل تعریفی وجود دارند که باید توسط فکر بازدیدکنندگان تکمیل شوند. زیرا افراد با دیدن آثار هنرمندان، به بررسی جزئیات و مراقبت‌هایی که هنرمند برای کار خود قائل است، می‌پردازند.

عماد بر مفاهیم متناقض و در عین حال مکمل خلأ و جرم تأکید می‌کند. آفرینش‌های چند بعدی وی همچنین با مفاهیم فلسفی و وجود و روابط ما با فضا، درگیر است. وی علاوه بر خلق آثار، نسلی از مجسمه سازهای ایرانی را تربیت کرده است. او دریافت کننده جوایز بسیاری از جمله دیپلم افتخار چهارمین دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران در سال ۲۰۰۵ است و همچنین در همان رویداد به عنوان هنرمند سال انتخاب شد. وی مأمور ایجاد هنرهای عمومی برای فضاهای سراسر ایران از جمله پارک گفتمان تهران و دانشگاه شهید بهشتی شده است.

 

 

۵- مقداد لرپور

(متولد سال ۱۳۶۲ در شیراز، محل سکونت و محل کار در تهران)

Ardeshir’s Throne ، اثر مقداد لرپور، سال 1397

Ardeshir’s Throne ، اثر مقداد لرپور، سال ۱۳۹۷

مقداد لرپور، یکی از امیدوار کننده‌ترین صداهای جدید در صحنه هنری تهران، نقاشی‌هایی را ایجاد می‌کند که معمایی و گاه مرموز هستند. عمدتا او با استفاده از اکریلیک و پالت رنگ روشن، موضوعاتی از جمله طبیعت بی جان، مناظر و چهره‌ها را به تصویر می‌کشد. لرپور با الهام از ادبیات، تاریخ شفاهی، اسطوره شناسی و سفرهای شخصی، هر سریِ جدید را با یک مرحله حیاتی تحقیق و آزمایش فنی آغاز می‌کند.

سوژه‌های رویایی او اغلب حسی از دوری را به شکلی شاعرانه یا آرامش‌بخش منتقل می‌کنند. آثار وی به پرورش تخیل تمایل دارند یا حس گریز را به نمایش می‌گذارند و سبکی تازه را در هنر معاصر ایرانی پدید آورده‌اند. مجموعه آثار “دریا بار” اثر لرپور، با الهام از کلمه باستانی فارسی، به معنی “شهری واقع در ساحل دریا” به وجود آمده‌اند، که همچنین می‌تواند به “دریای بزرگ” و “باران شدید” هم اشاره داشته باشد. آب در عرفان فارسی بسیار گرانبها و حتی مقدس قلمداد می‌شود. در این آثار او این مسئله را به تصویر می‌کشد که چطور انسان‌ها و خود طبیعت، در حال تغییر دادن دریاچه‌ها و آب‌های مختلف در سراسر ایران هستند.

 

 

۶- پرستو فروهر

(متولد سال ۱۳۴۱ در تهران، محل سکونت و محل زندگی در آلمان)

Swanrider I، اثر پرستو فروهر، سال 1383

Swanrider I، اثر پرستو فروهر، سال ۱۳۸۳

پرستو فروهر در میان هنرمندان نوظهور ایرانی فعال این نسل است، برخی از جدی‌ترین آثار سیاسی را خلق می‌کند. وی دختر والدین مشهور فعال سکولار است که هر دو در سال ۱۹۹۸ در خانه خود ترور شدند. آثار فروهر عمیقا این رنج ۲۰ ساله وی را به نمایش می‌گذارند. آثار عاطفی او اغلب شامل متون، فرم‌ها و نشانه‌ها هستند. به عنوان مثال، وی برای پروژه “Written Room” خود، متون فارسی را در سراسر دیوارهای نمایشگاه می‌نویسد. این متون از قوانین خوشنویسی پیروی می‌کنند، اما معنای خاص و ملموسی ندارند. آنها برای انتقال حس رهایی از محدودیت‌ها در نظر گرفته شده‌اند.

فروهر قصد دارد فضاهایی برای تأمل در عذاب گذشته و بی عدالتی‌هایی که به عنوان یک مهاجر تحمل می‌کند، ایجاد کند. به گفته وی، کار وی همزمان زیبایی و آسیب را نشان می‌دهد. این هنرمند معاصر ایرانی در موسسات و دوسالانه‌هایی را در کانادا، آلمان، مسکو و سوئد، و به طور گسترده در ایران و جهان به نمایش گذاشته است. کارهای وی همچنین توسط نهادهای بزرگی مانند موزه بریتانیا و گالری هنری کوئینزلند جمع آوری شده‌اند.

 

 

۷- نیوشا توکلیان

(متولد سال ۱۳۶۰ در تهران، محل زندگی و محل سکونت در تهران)

بدون عنوان، اثر نیوشا توکلیان، سال 1389_1388

بدون عنوان، اثر نیوشا توکلیان، سال ۱۳۸۹_۱۳۸۸

در لیست اسامی هنرمندان نوظهور ایرانی ، نام نیوشا توکلیان می‌درخشد. او یکی از بی‌نظیرترین هنرمندان نسل خود و یک عکاس خودآموخته است. کار خود را به عنوان یک عکاس خبری و در صحنه‌ی شلیک به مبارزان چریک در کردستان عراق و سوریه، آغاز کرد. در ۱۶ سالگی همکاری با مطبوعات ایران را شروع کرد و بعدا با نیویورک تایمز نیز همکاری داشت. توکلیان در طول زندگی حرفه‌ای خود، طیف گسترده‌ای از حوادث فعلی، مانند خیزش‌های دانشجویی ایران در سال ۱۳۷۸، جنگ عراق و انتخابات ریاست جمهوری را پوشش داده است.

کارهای توکلیان بعدا به ترکیبی از عکاسی هنری و مستند تبدیل شدند. آثار انسانی و اجتماعی او اغلب جوامع در آستانه تغییر را به تصویر می‌کشند. برخی از کارهای شخصی وی موضوع بسیاری از نمایشگاه‌ها در سراسر جهان بوده است. به عنوان مثال، او تصاویری صمیمی از زندگی خصوصی جوانان طبقه متوسط در تهران را با الهام از داستان‌های دوستان نزدیک و همسایگانش، در نمایشگاهی در خانه سامرست لندن در سال ۲۰۱۴ با عنوان “نسل سوخته” ارائه داد. این تصاویر برای مقابله با کلیشه‌های رسانه‌های غربی و ارائه تصویری واقعی‌تر از زندگی در ایران بود.

آثار وی به طور گسترده در نهادهای بین المللی مانند موزه ویکتوریا و آلبرت در لندن، موزه هنر لس آنجلس، موزه بریتانیا و موزه هنرهای زیبا در بوستون، ارائه شده‌اند. توکلیان برای کار خود افتخارات زیادی کسب کرده است و در سال ۲۰۱۷ به عنوان همکار عکاس در موسسه مگنوم شناخته شده است.

 

 

۸- ایمان افسریان

(متولد سال ۱۳۵۳ در تهران، محل زندگی و محل سکونت در تهران)

وقتی صحبت از نقاشان معاصر ایرانی می‌شود، باید حتما از ایمان افسریان یاد کنیم. او در کارهایش تصاویری معمایی از اتاق‌های خالی، مبلمان، فضاهای متروک و فراموش شده را خلق می‌کند. آثار پر از نوستالژی او، شکنندگی وجود انسان را نشان می‌دهد. افسریان با استفاده از روغن و اکریلیک و روش‌های سنتی نقاشی، به همراه بازی با نور و سایه، آثار جذابی را به وجود می‌آورد. همچنین از طریق لایه‌های لعاب، می‌تواند احساسات و دلتنگی را برانگیزد.

وی نسبت به موضوعات منتخب خود، حسِ پیوستگی شدیدی دارد و همین باعث می‌شود که او فرایند طولانی‌تری را برای آماده‌سازی و اجرای آثار خود طی کند. ایمان افسریان اولین نمایش انفرادی خود را در سال ۱۹۹۴، در تهران برگزار کرد و پس از آن در نمایشگاه‌های مختلف در ایران و جهان شرکت کرده است. آخرین نمایشگاه انفرادی وی، که در سپتامبر ۲۰۱۹ در گالری هنری اثر تهران افتتاح شد، شامل هفت نقاشی جدید است که جزئیات فضای داخلی و خارجی خانه‌های متروکه در تهران را که خود در آنها وقت گذرانده است، به تصویر می‌کشد.

 

 

۱۰- مهرداد افسری

(متولد سال ۱۳۵۳ در خوی، محل زندگی و محل سکونت در تهران)

Desolation Memories، اثر مهرداد افسریان، سال 1393

Desolation Memories، اثر مهرداد افسریان، سال ۱۳۹۳

مهرداد افسری عکاس، مستندساز و ویدئو آرتیست، و همچنین عضو افتخاری انجمن هنرهای تجسمی ایران است. او معمولا در آثار محسورکننده خود به موضوعات انسانی نمی‌پردازد. ولی در عوض، عناصر عرفانی و بکر طبیعت و مناظر را به تصویر می‌کشد.  البته وی در عین حال به شکنندگی و محدودیت‌های زندگی نیز اشاره می‌کند.

افسری در هنگام سفر در طول ایران به جستجوی چشم‌اندازها می‌پردازد و جنبه‌های شاعرانه‌ای از مناظر انتخاب شده خود را ثبت می‌کند که ممکن است توسط دیگران اصلا مورد توجه قرار نگیرند. او با استفاده از عکاسی آنالوگ، بینندگان را به سفرهای خود دعوت می‌کند تا روشنایی، تعادل و زیبایی را کشف کنند. وی ناپایداری زندگی، رابطه بین انسان و طبیعت را به تصویر می‌کشد. آثار افسری در مکان‌های هنری برجسته در سراسر جهان، از جمله دوسالانه ونیز، نیویورک و مادرید ارائه شده است.

 

 

امیدواریم از خواندن این مطلب لذت برده باشید و با آشنایی بیشتر از هنرمندان نوظهور ایرانی، از آن‌ها حمایت کنید. چنانچه به دنبال بازدید از آثار هنرمندان و خرید کارهای آنها هستید، می‌توانید اپلیکیشن پروانه را نصب کنید و از بخش‌های مختلف آن بهترین استفاده را ببرید. در این برنامه این امکان برایتان فراهم شده که از کارگاه‌ها و نمایشگاه‌های هنری مطلع شوید، همچنین پس از گشت و گذار در گالری مجازی می‌توانید به راحتی آثار مورد علاقه خود را خریداری کنید.

دیدگاه خود را ثبت کنید

با ثبت ایمیل خود، از آخرین مقالات و نوشتارهای هنری پروانه در رشته های مختلف، اطلاع رسانی کارگاه ها و فراخوانها به صورت هفتگی باخبر شوید.
مقالات هنری پروانه را از دست ندهید
پروانه را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
مقالات پروانه را از دست ندهید
با ثبت ایمیل خود، از آخرین مقالات و نوشتارهای هنری پروانه در رشته های مختلف، اطلاع رسانی کارگاه ها و فراخوانها باخبر شوید.
به خبرنامه پروانه خوش آمدید
از پیوستن شما به خبرنامه پروانه بسیار خرسندیم. امیدواریم بتوانیم مقالات و نکات ارزنده ای را در اختیارتان بگذاریم.
از پیوستن شما به خبرنامه پروانه بسیار خرسندیم. امیدواریم بتوانیم مقالات و نکات ارزنده ای را در اختیارتان بگذاریم.
به خبرنامه پروانه خوش آمدید